Image

Interdyscyplinarny Projekt Badań Podstawowych

Istotą projektu jest poszukiwanie kategorii, które są wspólne różnym dyscyplinom wiedzy ludzkiej, a także różnym czynnościom poznawczym i działaniu człowieka w sztuce (sztuka i nauka niesłusznie zostały w dwudziestym wieku w refleksji o poznaniu rozdzielone). Poszukujemy wspólnych pojęć, problemów, struktur, budujemy pomosty i poszukujemy nowych perspektyw poznawczych.

Interesują nas wszystkie kategorie, struktury i ujęcia, czyli o te czynniki, które formują doświadczenie, obserwację, interpretację, wysłowienie, a które czasami owocują słowem, a niekiedy pojęciem, jeśli przez pojęcie rozumieć słowo o określonym znaczeniu, które można podać w definicji.

Szukamy także takich kategorii, które nie są wymieniane w dyskursie naukowym danej dyscypliny, ale które są mniej lub bardziej świadomie zakładane i które warunkują prowadzenie obserwacji, planowanie eksperymentu, badanie materiału w każdej dyscyplinie. Chodzi też o znalezienie takich kategorii, które uczestniczą w przetwarzaniu (kształtowaniu) materiału w dziele sztuki – oraz – co niekoniecznie angażuje te same kategorie – w procesie odbioru.

Rada Programowa
dr hab. Janina Buczkowska (WFCh UKSW); prof. dr hab. Teresa Dobrzyńska (IBL PAN), prof. dr hab. Bogusław Dopart (WP UJ), dr hab. Anna Kozłowska (WNH UKSW), dr Corinne Fournier Kiss (Uniwersytet w Bernie), prof. dr hab. Siergiej Gindin (Uniwersytet Humanistyczny, Moskwa), dr hab. Jacek Kopciński (WNH UKSW), dr hab. Marek Kowalski (WMP UKSW), prof. dr hab. Anna Lemańska (WFCh UKSW); prof. dr hab. Jarosław Ławski (UwB); prof. dr hab. Wiesław Macek (WMP UKSW), dr hab. Marcin Poręba (IF UW), dr hab. Magdalena Saganiak (WNH UKSW), dr Dominik Sulej (WNH UKSW); prof. dr hab. Marek Szydłowski (UJ), ks. dr Paweł Tambor (KUL), dr hab. Marian Turzański (WMP UKSW); dr Mateusz Werner (WNH UKSW), prof. dr hab. Zofia Zarębianka (WP UJ)

Koordynacja/kierownicy
prof. UKSW dr hab. Marek Kowalski, dr hab. Anna Kozłowska, prof. UKSW dr hab. Magdalena Saganiak, dr Mateusz Werner

Konferencje

W ramach prowadzonych przez nas badań odbyło się już w naszym uniwersytecie 6 konferencji, na rok 2018 i 2019 planowane są dalsze dwie.

Cykl I: Badania podstawowe nad wspólnymi kategoriami ludzkiego doświadczenia

(1) Warszawa, 22-23 października 2009, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, I Interdyscyplinarna Konferencja Naukowa: "Medytacja. Sposób poznania, postawa intelektualna, gatunek dyskursu" (monografia z tej konferencji została opublikowana w Wydawnictwie UKSW w 2010 r. pod redakcją Teresy Kostkiewiczowej i Magdaleny Saganiak)

(2) Warszawa, 26-28 kwietnia 2012, UKSW, II Interdyscyplinarna Konferencja Naukowa
"Nieskończoność w refleksji człowieka (teologia, filozofia, duchowość, nauka, kultura, sztuka)" (monografia opublikowana pod redakcją Magdaleny Saganiak, Anny Kozłowskiej i Dominika Suleja w 2017 r. )

(3) Warszawa, 18-20 kwietnia 2013, UKSW, III Interdyscyplinarna Konferencja Naukowa "Różnica – tożsamość – zmiana"

(4) Warszawa, 24-26 kwietnia 2014 r., UKSW, IV Interdyscyplinarna Konferencja Naukowa "Byt – nicość – nihilizm"

(5) Warszawa, 3-5 grudnia 2016, UKSW, V Interdyscyplinarna Konferencja Naukowa "Czas – przestrzeń – czasoprzestrzeń".

(6) Warszawa, listopad 2020, UKSW, VIII Interdyscyplinarna konferencja Naukowa "Doświadczenie" [planowana]

Cykl II: Badania tożsamością jednostki i narodu

(7) Warszawa, 8-9 grudnia 2016, UKSW, Interdyscyplinarna konferencja "Społeczeństwo polskie dziś – samoświadomość, uznanie, edukacja" (we współpracy z Narodowym Centrum Kultury)

(8) Warszawa, 18-19 października 2018, UKSW, VII Międzynarodowa Interdyscyplinarna Konferencja "Podmiot – tożsamość, świadomość, niepodległość" [planowana]

Cykl III: Badania nad tożsamością tekstu

(9) Warszawa, 2 grudnia 2017, VI Interdyscyplinarna konferencja "Odpowiedzialność za słowo w komunikacji literackiej"

Seria wydawnicza

W ramach programu na WNH UKSW została powołana seria wydawnicza "Interdyscyplinaria".

Ukazały się:

(1) Medytacja. Sposób poznania, postawa intelektualna, gatunek dyskursu, red. Teresa Kostkiewiczowa i Magdalena Saganiak, Wydawnictwo UKSW, Warszawa 2010, 299 stron

(2) Nieskończoność. Badania interdyscyplinarne, red. M. Saganiak, A. Kozłowska, D. Sulej, Wydawnictwo Naukowe UKSW, Warszawa 2017, 420 stron

We współpracy z Narodowym Centrum Kultury ukazała się, wydana w serii NCK "Laboratoria kultury" monografia:

(3) Społeczeństwo polskie dziś: samoświadomość – uznanie – edukacja, red. M. Saganiak, M. Werner, M. Woźniewska-Działak, Ł. Kucharczyk, Wydawnictwo Naukowe UKSW i Wydawnictwo NCK, Warszawa 2017, 440 stron

W druku (ukażą się w Wydawnictwie UKSW w serii "Interdyscyplinaria"):

(4) Byt. Interdyscyplinarne badania podstawowe (Część I: Różnica – tożsamość – zmiana; część II:  Byt – nicość – nihilizm), Warszawa 2018

(6) Czas – przestrzeń – czasoprzestrzeń, Warszawa 2018

W przygotowaniu:

(7) Odpowiedzialność za słowo w komunikacji literackiej, Warszawa 2019.

Dotychczas odbyte konferencje i spotkania robocze, w których łącznie wzięło udział około 130 uczonych z kilkudziesięciu ośrodków w kraju i za granicą, wyraźnie pokazały, że wyróżnione przez nas problemy budzą zainteresowania badaczy wielu dyscyplin. Mogą o nich rozmawiać przedstawiciele wszystkich dziedzin nauki, zwolennicy różnych poglądów filozoficznych i opcji światopoglądowych. W zaistniałej sytuacji poznawczej odnajdują wspólny rdzeń myśli, jasny i wyraźny dla wszystkich. Pojawiające się różnice w rozumieniu poszczególnych kategorii i problemów odczytują jako wzbogacenie ich rozumienia, które nie wywołuje konfliktu, lecz ożywia dialog.

Równolegle prowadzimy refleksję, którą zamierzamy ugruntować i pogłębić, nad naturą rozpatrywanych przez nas kategorii i sposobem ich funkcjonowania. Zadajemy też pytanie o warunki prowadzenia badań interdyscyplinarnych, które otwiera dalsze ważne pytania: o naturę umysłu, języka i relacji język-rzeczywistość. Prowadzone przez nas badania rzucają światło na te fundamentalne kwestie.